VESPA ĐƯỜNG CONG TRONG EM

Nếu là đàn ông và đi xe Vespa, bạn nên đồng ý với tôi ở một điểm: cánh đàn ông luôn thích tưởng tượng, và đôi khi không thể sử dụng thuốc ecstasy để tăng thêm khả năng xa rời với thực tế cuộc sống nhằm vơ vẩn ở một nơi nào đó thật xa, thì họ có thể biến những chiếc Vespa mà họ đi trở thành những người tình. Mấy ông bạn già của tôi ở Roma có thói quen rất thi vị ấy, và họ chỉ muốn căn bệnh “tình Vespa” của họ trở thành một quan niệm sống rất lãng mạn khi người ta đã bắt đầu bước vào cái tuổi “chỉ được ngó”. Maurizio gọi chiếc Vespa đời 1976 của mình là “Sophia”, Roberto trìu mến gọi chiếc PX150 cũ rích của mình là “Gina”, còn anh chàng sửa xe đầu ngõ gần nơi tôi đã sống, một người nghiện cả FIAT 500 lẫn tất cả các dòng xe Vespa trước năm 1970 thì gọi chiếc Vespa từ lâu lắm không đi, dựng ở xó cái xưởng cũ kĩ và bẩn thỉu của mình là “Claudia”. Một anh phóng viên báo mạng béo ú mà tôi quen có tên Marco, một “Laziale” (cổ động viên trung thành của đội Lazio, đội bóng số 2 của thủ đô nước Ý) lại thích cái kiểu ngồi trên chiếc Vespa cổ có lẽ phải hơn 40 năm tuổi có lẻ. Marco bảo chiếc xe này có tên “Monica”, vì nó được xuất xưởng năm 1965, năm ra đời của Monica Bellucci, người đẹp đã khiến hàng triệu người đàn ông trên thế giới phát điên lên vì yêu nàng, khi nàng đẹp kể cả khi đã bước qua tuổi 45. À, ra thế. Marco hay vuốt ve phần đuôi của chiếc xe vào bảo đấy là “mặt B” (tiếng Ý dành cho từ “mông”) của Monica. Trời ơi, những người bạn Ý của tôi hóa ra ngoại tình với những chiếc Vespa…

Những người đàn ông trung niên ấy đã sống qua cái thời mà những Sophia Loren, Gina Lolobrigida hay Claudia Cardinale bừng sáng trên màn ảnh ở vẻ đẹp sexy đúng kiểu Ý của họ theo tiêu chuẩn của những năm 1960: ngực và mông đều nở, hông hẹp, dáng đi không quý phái mà mạnh mẽ, giọng nói không ngọt ngào như búp bê Barbie hay giọng hát cũng không thể thánh thót như nàng Bạch tuyết trong bộ phim bất hủ của hãng Disney, nhưng lại toát lên cái vẻ khêu gợi đậm chất Địa Trung Hải của những phụ nữ thị dân. Những ai đã xem “Ieri, oggi, domani” (Hôm qua, hôm nay và ngày mai), một trong những bộ phim hay nhất của lịch sử điện ảnh Ý, đều có thể tin rằng, sẽ là vô cùng bất công nếu người ta không bầu Sophia Loren thành vị thánh nữ của điện ảnh Ý. Những khung cảnh đẹp đẽ dù hơi nhếch nhác của Napoli những năm 1960 (và đến giờ vẫn thế), cái dáng cao đẹp và đầy mạnh mẽ, thậm chí đanh đá và quyết đoán đúng kiểu phụ nữ truyền thống vùng Campania miền nam nước Ý, những đoạn thoại rất đắt giữa Sophia Loren và Marcello Mastroiani sẽ không bao giờ rơi vào quên lãng. Có một trường đoạn sẽ mãi mãi đi vào lịch sử điện ảnh Italia mà đạo diễn Roberto Rossellini đã tạo nên cho phim: Sophia, trong bộ váy giản dị và đầu trần, tóc xõa vai, ngực ưỡn lên và đôi môi như đùa trước gió, phóng một chiếc Vespa đi qua những con phố nhỏ của Napoli. Nửa thế kỉ sau cảnh ấy, trong một chuyến đi đến Napoli, qua những con hẻm mà thời gian và những cuộc đời con người không làm thay đổi được không khí sống và yêu như ngày đó, tôi không khỏi bồi hồi và nhớ lại nước Ý của một thời bùng nổ công nghiệp và điện ảnh lên hương với những bộ phim sẽ mãi mãi trở thành tượng đài.

Chẳng có gì ngạc nhiên khi những người bạn tôi đã yêu những Sophia, Gina và Claudia của thời đó, vì họ lớn lên cùng với những người phụ nữ theo kiểu vừa sexy vừa mạnh mẽ đầy nữ tính của những năm 1960, và giờ hoài niệm không ít khi chứng kiến những chiếc Vespa đời mới được thiết kế theo kiểu khác. Chúng mảnh mai hơn một chút, khi những đường cong ở lớp ốp máy phía sau trở nên cứng cáp hơn, yếm xe không đơn giản là thể hiện một bộ ngực rắn chắc và khỏe khoắn đủ sức sưởi ấm cho những người đàn ông say tình. Vespa của những năm hiện đại đôi khi gợi cảm giác giống những cô người mẫu mình dây đói ăn mà Twiggy đã mở ra cả một trào lưu rộng khắp thế giới những năm sau này. Marco và Roberto có vẻ tiếc vì điều ấy. Họ vẫn thèm khát những người phụ nữ theo kiểu Sophia hay Claudia, những người phụ nữ lí tưởng của cánh mày râu cổ điển, khi những Sophia ấy vừa là mẹ, là vợ, là người tình. Sự bất công của thời trang dẫn đến những thay đổi trong kiểu thiết kê xe. Xe bây giờ cần phải nhẹ hơn, gọn hơn vì không gian đỗ xe ngày càng hẹp, nhưng sự gợi cảm trong những đường cong không thể nào mất đi.

Thế nhưng, ở Ý, người ta vẫn hoài niệm với những kiểu Vespa mẹ-vợ-người tình ấy. Có lẽ vì nước Ý bây giờ khủng hoảng trầm trọng, nên những kí ức về thời “La dolce vita” (Cuộc sống ngọt ngào, như tiêu đề một bộ phim kinh điển của Federico Fellini) lại ùa về mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Ở khu Trastevere là những chiếc PX 150 đời 1976 màu xanh cũ kĩ vẫn được dựng bên cạnh những bức tường đầy grafiti, trên những con đường hẻm khấp khểnh. Trên một con đường nhỏ và ngoằn ngoèo toàn chữ S ở bờ biển Amalfi, vẫn những chiếc PX dựng sát nhau thành hàng. Những người bạn Ý của tôi vẫn thích những chiếc PX ấy, kể cả khi nó ậm ọe vì đủ mọi lí do chỉ có nó mới hiểu. Nhưng Roberto, người đã đổ vào chiếc xe của anh cả núi tiền, bảo: “Thật khó có thể chiều được nàng mỗi khi nàng “dỗi”. Nhưng để chiều nàng bằng cách đẩy nàng đi dăm cây số đến chỗ sửa chẳng vấn đề gì”. Có lẽ sự vất vả của việc đẩy xe ấy cũng có thể tạo ra một chút khoái cảm cho những người đặc biệt, như kiểu khổ dâm? Cũng có thể. Nhưng dù thế nào đi chăng nữa, thì những người yêu Vespa vẫn sẽ không từ bỏ chiếc xe của mình vì bất cứ lí do nào. Vespa trở thành một thứ tôn giáo thực sự kể từ khi nó ra đời năm 1946, đúng vào năm mà nước Ý trở thành nước Cộng hòa. Niềm đam mê đã thành tôn giáo ấy chắc chắn là mới nhất trong số những tôn giáo đã tồn tạo trên mảnh đất này: tôn giáo Thiên chúa, tôn giáo ẩm thực và tôn giáo bóng đá. Nhưng những đường cong của Vespa và tiếng nổ bành bạch của nó đủ sức gợi nên những rung động tràn trề trong những ai đã coi nó như một người tình, người vợ, người mẹ, hệt như đã từng yêu những Sophia, Gina, Claudia hay Monica.

Tôi tin rằng, với cảnh Sophia cưỡi xe trên con phố Napoli, đã có một sự bất công lớn nữa đối với bà và thành phố lớn thứ 3 nước Ý. Những ai đã yêu Vespa sau khi xem bộ phim “Roman Holidays” (Kì nghỉ ở Roma), với cảnh Audrey Hepburn và Gregory Peck cưỡi một chiếc Vespa đời 1953 có thể coi đó là một trường đoạn Vespa đẹp nhất trong lịch sử điện ảnh thế giới. Tôi không tin là thế sau khi xem “Hôm qua, hôm nay, ngày mai”. Sophia sẽ vẫn mãi mãi là một biểu tượng không thể xóa mờ trong tâm trí của tất cả, và nếu ai đó đã sống qua thời mà bà còn là một phụ nữ hết sức gợi tình đúng kiểu miền nam Italia, họ sẽ yêu luôn những cảm giác mà Vespa đã đem lại cho họ trong cả cuộc đời. Đấy là Sophia của những năm 1960, không phải Sophia của mấy năm trước, tuyên bố sẽ thoát y nếu như đội bóng Napoli đoạt chức vô địch Italia. May mà Napoli không làm được điều đó, nên Sophia cũng không có cơ hội để khoe cơ thể trần trụi của mình ở tuổi 72. Nếu không, thì quả là tội nghiệp cho chiếc Vespa của Maurizio.